បណ្ណាល័យក្រៅសាលា

កម្ពុជាក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិនិយោគជប៉ុន

គីមស៊្រុន — Wed, 09 Nov 2011 14:49:21 +0000

ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនតែងផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងផលិតផលិតផលរបស់ខ្លួនមកកាន់បណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដោយសារតំលៃពលកម្មនៅប្រទេសទាំងនោះនៅទាប។ ជាក់ស្ដែង ក្រុមហ៊ុននៅជប៉ុនប្ដូរទីតាំងវិនិយោគរបស់ខ្លួនពីចិន មក ថៃ និង វៀតណាម ហើយនៅពេលអនាគតដ៏ខ្លឺខាងមុខនេះ គឺដល់វេនកម្ពុជាយើងហើយ។ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនបានចាប់ផ្ដើមបោះវិនិយោគទុនជាបណ្ដើរៗហើយនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានចំនួនច្រើននៅឡើយ (បច្ចុប្បន្នមានប្រមាណតែជាង៩០ក្រុមហ៊ុនប៉ុណ្ណោះ)។ ក្រោយពីគ្រោះទឹកជំនន់នៅប្រទេសថៃ ក្រុមហ៊ុនដែលយកប្រទេសថៃជា«មូលដ្ឋានកណ្ដាល»ប្រចាំអាស៊ីអាគ្នេយ៍នោះ ទទួលរងនូវការខូចខាតយ៉ាងធំ។ ហេតុនេះគេកំពុងគិតចង់បន្ថយគ្រោះខូចខាត(risk) តាមរយៈការពង្រាយទីតាំងផលិតនៅប្រទេសផ្សេង ហើយពេលនេះគេកំពុងចាប់ផ្ដើមចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងមកលើកម្ពុជា។

ខាងក្រោមនេះជាអត្ថបទដកស្រង់បទសំភាសន៍ជាមួយលោក អ៊ីវ៉ាតាតិ ហ៊ីរ៉ូមីត្សឹ ប្រធានសមាគមអ្នកជំនួញជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា។

១. មូលហេតុដែលគេចាប់អារម្មណ៍ពីកម្ពុជា

មូលហេតុចំបងៗមាន កំណើតតំលៃពលកម្មនៅបណ្ដាទិសដៅវិនិយោគមុនៗដូចជាចិនវៀតណាមនិងថៃ ការបន្ថយគ្រោះខូតខាច និងការចង់ពង្រាយបណ្ដាញផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសម្ភារៈនិងវត្ថុធាតុដើម។ គេក៏ចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើបណ្ដាប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជាឥណ្ឌូនេស៊ី បង់ក្លាដែស្ស និង មីយ៉ាន់ម៉ាដែរ សំរាប់មូលហេតុដូចគ្នានេះ។ ប៉ុន្តែ«ចំនុចខ្លាំង»របស់កម្ពុជារួមមានកត្តាមួយចំនួនដូចជា នយោបាយនិងសង្គមមានស្ថេរភាពគួរសម សេដ្ឋកិច្ចផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ មានសញ្ចេតនាល្អប្រសើរ(ស្រលាញ់)អំពីជនជាតិជប៉ុន គ្រោះធម្មជាតិមិនសូវមាន។

២. បញ្ហាដែលកម្ពុជាត្រូវដោះស្រាយដើម្បីទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនជប៉ុន

បញ្ហាចំបងគេគឺថាមពលអគ្គីសនី។ តំលៃភ្លើងអគ្គីសនីនៅខ្ពស់នៅឡើយ បើប្រៀបធៀបនឹងប្រទេសជិតខាង ហើយការផ្គត់ផ្គងក៏មិនទាន់មានស្ថេរភាពនៅឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីអោយគេអាចរកបានកំលាំងពលកម្មគ្រប់គ្រាន់ គេចាំបាច់ធ្វើអោយមានលំហូរធនធានមនុស្សនៅក្នុងប្រទេស។ គេឃើញមានកំនើនកំលាំងពលកម្ម៣០ម៉ឺននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែគេមិនសូវឃើញមានលំហូរប្រជាជនពីស្រែចំការមកទីក្រុង ឬនៅក្នុងក្រុងច្រើនប៉ុន្មានទេ។ ហេតុនេះ កំលាំងពលកម្មមានទំនោរទៅផ្ដុំគ្នានៅក្នុងវិស័យផលិតកម្មចំបង (កសិកម្ម) ជាហេតុធ្វើអោយក្រុមហ៊ុនដែលខំបង្កើតការងារហើយ តែបែរជាមិនអាចរកមនុស្សអោយមកធ្វើបានទៅវិញ។ កម្ពុជាមិនមែនខ្វះកំលាំងពលកម្មទេ តែបញ្ហាគឺនៅលើ«ការផ្សំផ្គុំគ្នា»វិញទេ។ ខាងក្រុមហ៊ុនចាំបាច់ត្រូវសាងសង់កន្លែងស្នាក់នៅសំរាប់ពលករ និងបង្កើនកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ចំនែកខាងកម្ពុជាវិញត្រូវជួយជ្រោមជ្រែងពេញទំហឹង ក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធមួយដើម្បីជួយផ្សំផ្គុំតំរូវការនិងការផ្គត់ផ្គង់។ ចំនុចនេះកំពុងស្ថិតក្នុងរបៀបវីរៈអង្គប្រជុំ រវាង រដ្ឋនិងឯកជន ជប៉ុននិងកម្ពុជា។

៣. ស្ថានភាពនៅបណ្ដាប្រទេសជុំវិញដូចជា បំលាស់ប្ដូររដ្ឋាភិបាលថ្មីនៅថៃ ចំណាប់ផ្ដើមបំរែបំរួលនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ជាដើម មានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាមកលើសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អ្នកស្រីយីងឡាក់ ជាប្អូនស្រីរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថាក់ស៊ីន ដែលជាមិត្តជិតស្និតនឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុនសែន។ គេមានសង្ឃឹមចំពោះការរឹតទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញជាមួយកម្ពុជា។ គេបានផ្ដើមការអភិវឌ្ឍស្រែប្រេងកាតនិងឧស្ម័ននៅតាមព្រំដែនឡើង ហើយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចតាមបណ្ដាខេត្តនៅជាប់ព្រំដែនដូចជាបាត់ដំបងនិងកោះកុងនឹងមានសភាពមមាញឹកឡើង។

ចំពោះមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ ជាប្រទេសដែលបង្កប់ដោយសកត្ដានុពលខាង ធនធានមនុស្ស ធនធានធម្មជាតិ។ ពេលដែលនយោបាយផ្លាស់ប្ដូរមកលទ្វិប្រជាធិបតេយ្យបន្តិចទៀត មីយ៉ាន់ម៉ាអាចក្លាយជាគូរប្រកួតប្រជែងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយកម្ពុជា ក្នុងនាមជាមុខព្រួញទាក់ទាញវិនិយោគពីបរទេស។ ប៉ុន្តែ អនាគតនៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់ ហើយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅខ្វះខាតនៅឡើយ នាពេលខ្លីៗនេះគេមិនគិតថានឹងមានការបោះវិនិយោគភ្លោកទឹកភ្លោកដីឡើយ ដូចកម្ពុជាឡើយ។

៤. តួនាទីក្រុមហ៊ុនជប៉ុននៅកម្ពុជា

យើងកំពុងគិតពីការបញ្ចូលកម្មវិធី CSR (ទំនួលខុសត្រវរបស់សហគ្រាសចំពោះសង្គម)។ យើងបានបរិច្ចាគមីកញ្ចប់ចំនួន២ម៉ឺនកញ្ចប់ដល់ជនរងគ្រោះទឹកជំនន់ កាលពីខែតុលាកន្លងទៅ។ យើងនឹងបន្តរៀបចំកញ្ចប់ថវិកាសំរាប់សកម្មភាពសង្គមបែបនេះទៀត។

កំណត់សំគាល់ៈ ប្រធានសមាគមអ្នកជំនួញជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា（Japanese Business Association of Cambodia) បង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៩២ សំរាប់ប្រមូលផ្ដុំនិងផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មានរវាងក្រុមហ៊ុននៅបោះវិនិយោគទុនរកស៊ីនៅកម្ពុជា។ សមាជិកភាគច្រើននៅក្នុងសមាគមនេះ មានទីតាំងនៅ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញ (Phnom Penh Special Economic Zone)។ សមាគមនេះមានសមាជិក៩១ក្រុមហ៊ុន និងកំពុងកើនឡើងយ៉ាងរហ័ស។

ឯកសារយោង៖ កាសែតសាំងកេ (ភាសាជប៉ុន)

ស្វែងយល់បន្ថែម៖ ប្រធានសមាគមអ្នកជំនួញជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា (ភាសាជប៉ុន)

Tagged: សេដ្ឋកិច្ច

ស្ទីវ ចប៖ សុន្ទរកថាដែលគួរចងចាំ

គីមស៊្រុន — Thu, 13 Oct 2011 09:09:32 +0000

នេះជាសុន្ទរកថារបស់លោកស្ទីវចប (Steve Jobs) ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនអេបផល ដែលបានធ្វើឡើងនៅក្នុងពិធីចែកសញ្ញាប័ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យស្ទែនហ្វដ កាលពីឆ្នាំ២០០៥។ សុន្ទរកថានេះទទួលបានចំណាប់អារម្មណ៍ពីមនុស្សទូទាំងពិភពលោកម្ដងទៀត ក្រោយពេលដែលលោកស្ទីវចបបានទទួលមរណភាពកាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ខាងក្រោមនេះជាវីដេអូ និងខ្លឹមសារបកប្រែជាភាសាខ្មែរក្រៅផ្លូវការរបស់ខ្ញុំ។

១. សេចក្ដីផ្តើម

សូមអរគុណ។ ថ្ងៃនេះខ្ញុំមានកិត្តិយសខ្លាំងណាស់ដែលបានចូលរួមក្នុងពិធីបញ្ចប់ការសិក្សាពីសាកលវិទ្យាល័យដ៏ឆ្នើមមួយលើលោក របស់អ្នកទាំងអស់គ្នា។ ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់មិនធ្លាប់បញ្ចប់ការសិក្សាពីមហាវិទ្យាល័យទេ។ តាមពិតទៅ នេះជាឱកាសតែមួយគត់ដែលខ្ញុំបាននៅក្បែរពិធីបញ្ចប់ការសិក្សាបំផុត។ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំចង់ប្រាប់អ្នកទាំងអស់គ្នានូវរឿងរ៉ាវចំនួន៣អំពីជីវិតខ្ញុំ។ តែប៉ុណ្ណឹងទេ។ គ្មានអ្វីអស្ចារ្យទេ។ គ្រាន់តែរឿង៣ប៉ុណ្ណោះ។

២. អំពីការតភ្ជាប់ចំនុច(1)

រឿងទីមួយ គឺនិយាយពីការតភ្ជាប់ចំនុច។ បន្ទាប់ពីចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យរីដបាន៦ខែខ្ញុំបានព្យួរការសិក្សា។ ប៉ុន្តែខ្ញុំនៅទៅរៀនរយៈពេល១៨ខែទៀត មុនពេលដែលខ្ញុំរត់ចោលសាលាពិតប្រាកដ។ តើហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំព្យួរការសិក្សា?

ដើមហេតុ គឺគួររំលឹកតាំងពីពេលខ្ញុំមិនទាន់កើត។ ម្ដាយបង្កើតរបស់ខ្ញុំជានិស្សិតអនុបណ្ឌិត វ័យក្មេង និងមិនបានរៀបការ។ ហេតុនេះគាត់បានសំរេចចិត្តដាក់ខ្ញុំអោយក្លាយជាកូនចិញ្ចឹមរបស់គេ។ គាត់ប្រាថ្នាអោយអ្នកដែលទទួលខ្ញុំចិញ្ចឹម គួរតែជាអ្នកដែលបញ្ចប់ការសិក្សាពីមហាវិទ្យាល័យ ហេតុនេះគាត់បានរៀបចំអោយប្ដីប្រពន្ធមេធាវីមួយគូទទួលយកខ្ញុំទៅចិញ្ចឹម ពេលដែលខ្ញុំកើតមកភ្លាមៗ។ តែពេលដែលខ្ញុំកើតចេញមក ពួកគេបានសំរេចចិត្តជាចុងក្រោយថា ពួកគេចង់បាននោះគឺកូនស្រី។ ហេតុនេះឪពុកម្ដាយ(ចិញ្ចឹម)របស់ខ្ញុំ ដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីរង់ចាំ បានទទួលទូរស័ព្ទមួយទាំងកណ្ដាលអាធ្រាត ដែលសួរថា «យើងមានកូនង៉ែតប្រុស ដែលយើងមិនបានរំពឹងទុក តើអ្នកត្រូវការវាទេ?» ពួកគាត់ឆ្លើយភ្លាមថា «ចង់បាន»។ ម្ដាយបង្កើតរបស់ខ្ញុំ ក្រោយមកបានដឹងថា ម្ដាយរបស់ខ្ញុំមិនធ្លាប់ដែលរៀនចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ ហើយឪពុករបស់ខ្ញុំក៏មិនដែលបានរៀនចប់វិទ្យាល័យ។ គាត់បានបដិសេធមិនព្រមស៊ីញ៉េលើកិច្ចព្រមព្រៀងប្រគល់កូនអោយចិញ្ចឹម។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមក គាត់ក៏បានប្ដូរចិត្តវិញ ពេលដែលឪពុកម្ដាយរបស់ខ្ញុំបានសន្យាថានឹងបញ្ជូនខ្ញុំទៅមហាវិទ្យាល័យ។ នេះជាចំនុចចាប់ផ្ដើមរបស់ជីវិតខ្ញុំ។

១៧ឆ្នាំក្រោយ ខ្ញុំបានចូលរៀនថ្នាក់បរិញ្ញា។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំបានជ្រើសរើសសាកលវិទ្យាល័យដ៏ថ្លៃប្រហែលស្ទែនហ្វដ ដោយមិនបានគិតគូរអោយបានដឹតដល់។ ឪពុកម្ដាយខ្ញុំដែលស្ថិតក្នុងវណ្ណៈពលករ បានចំណាយប្រាក់សន្សំទាំងអស់សំរាប់បង់ថ្លៃសាលាអោយខ្ញុំ។ បន្ទាប់ពីនៅទីនោះ៦ខែ ខ្ញុំមិនអាចមើលឃើញតំលៃអ្វីពីទីនោះទេ។ ខ្ញុំមិនដឹងពីអ្វីដែលខ្លួនចង់ធ្វើនៅក្នុងជីវិត ហើយក៏មិនដឹងថាតើសាកលវិទ្យាល័យអាចនឹងជួយខ្ញុំរកឃើញអ្វីដែលខ្ញុំចង់ធ្វើដោយរបៀបណា។ អញ្ចឹងហើយ ខ្ញុំនៅតែចំណាយប្រាក់សន្សំក្នុងមួយជីវិតរបស់ឪពុកម្ដាយខ្ញុំទៅលើវា។ ហេតុនេះខ្ញុំបានសំរេចចិត្តព្យួរការសិក្សា និងជឿថាលទ្ធផលចុងក្រោយនឹងមិនអីទេ។ វាជារឿងគួរអោយខ្លាចណាស់នាពេលនោះ ប៉ុន្តែបើងាកមើលទៅពេលនោះវិញ វាជាការសំរេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតមួយរបស់ខ្ញុំ។ ចាប់ពីនាទីដែលខ្ញុំផ្អាកការសិក្សា ខ្ញុំអាចឈប់ទៅរៀនមុខវិជ្ជាណាដែលខ្ញុំមិនចាប់អារម្មណ៍ និងចាប់ផ្ដើមដើររៀនមុខវិជ្ជាណាដែលមើលទៅគួរចាប់អារម្មណ៍។

អ្វីៗមិនមែនឡូយទាំងអស់នោះទេ។ ខ្ញុំគ្មានបន្ទប់ក្នុងអន្តេរវិសិកដ្ឋាន ហេតុនេះខ្ញុំត្រូវគេងលើកំរាលឥដ្ឋក្នុងបន្ទប់មិត្តភក្ដិ។ ខ្ញុំយកដបខូកទៅហាងដូរយកប្រាក់តំកល់៥សេនមកវិញ ដើម្បីបានលុយទិញម្ហូប។ ហើយខ្ញុំធ្លាប់ដើរ៧ម៉ៃល៍កាត់ក្រុង រាល់យប់ថ្ងៃអាទិត្យ ដើម្បីទៅហូបអាហារសមរម្យនៅព្រះវិហារហរិគ្រិស្នា។ ខ្ញុំចូលចិត្តធ្វើបែបនេះ។ ហើយអ្វីដែលខ្ញុំធ្វើដោយស្ដាប់តាម ភាពចង់ដឹងចង់លឺ និងញាណ បានក្លាយជារបស់ដ៏មានតំលៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាននាពេលក្រោយមកក្នុងជីវិតខ្ញុំ។ អនុញ្ញាតអោយខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍មួយ។

សាកលវិទ្យាល័យរីដនាពេលនោះ ប្រហែលជាកន្លែងផ្ដល់នូវការបង្រៀនអក្សរផ្ចង់ល្អលើសគេនៅក្នុងប្រទេស។ នៅលើប័ណ្ឌផ្សព្វផ្យាយនៅទូទាំងសាលា និងនៅលើផ្លាកបិតថតទុក អក្សរទាំងឡាយត្រូវបានសរសេរដោយដៃយ៉ាងស្អាត។ ដោយសារតែខ្ញុំបានព្យូរការសិក្សាហើយខ្ញុំមិនចាំបាច់ត្រូវទៅរៀនមុខវិជ្ជាធម្មតា ខ្ញុំបានសំរេចចិត្តរៀនមុខវិជ្ជាអក្សរផ្ចង់ ដើម្បីមើលថាតែគេសរសេរវាយ៉ាងម៉េច។ ខ្ញុំបានរៀនអំពីប្រភេទអក្សរ សេរីប(មានកន្ទុយ)និងសង់សេរីប(គ្មានកន្ទុយ) អំពីបំរែបំរួលទំហំចន្លោះរវាងបន្សំអក្សរផ្សេងៗគ្នា និងអំពីអ្វីដែលធ្វើអោយហ្វុនអក្សរដ៏ស្រស់ស្អាតអោយកាន់តែស្រស់ស្អាតថែមទៀត។ វាស្អាតណាស់ វាមានលក្ខណៈប្រវត្តិសាស្ត្រនិង មានភាពលំអិតតាមបែបសិល្បៈ ដែលវិទ្យាសាស្ត្រមិនអាចក្ដោបក្រសោបបាន ហើយខ្ញុំបានដឹងថាវាស្អាតអស្ចារ្យណាស់។

ក្នុងចំនោមចំនេះដឹងទាំងនេះ គ្មានអ្វីដែលអាចសង្ឃឹមថានឹងអាចយកទៅអនុវត្តផ្ទាល់ក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំទេ។ ប៉ុន្តែដប់ឆ្នាំក្រោយ ពេលដែលយើងកំពុងឌីហ្សាញកុំព្យូទ័រម៉ាឃីនថូសជំនាន់ដំបូងគេ ចំនេះដឹងទាំងនោះបានរស់ជាថ្មីឡើងវិញនៅក្នុងខ្លួនខ្ញុំ។ ហើយយើងបានឌីហ្សាញវាចូលទៅក្នុងម៉ាក់។ វាជាកុំព្យូទ័រទីមួយដែលមានហ្វុនអក្សរស្រស់ស្អាត។ បើសិនជាខ្ញុំមិនបានទៅចូលរៀនមុខវិជ្ជាអក្សរផ្ចង់នោះទេ ម៉ាក់ក៏មិនអាចមានហ្វុនច្រើននិងហ្វុនដែលមានចន្លោះពីគ្នាបានសមយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះនោះដែរ។ ហើយដោយហេតុថាវីនដូស៍ចេះត្រឹមតែចំលងពីម៉ាក់ ប្រហែលជាគ្មានកុំព្យូទ័រលើលោកណាមានហ្វុនស្អាតបែបនោះផងក៏មិនដឹង។ បើសិនជាខ្ញុំមិនបានព្យួរការសិក្សា ហើយមិនបានដើរទៅរៀនថ្នាក់អក្សរផ្ចង់នោះទេ កុំព្យូទ័រក៏ប្រហែលជាមិនអាចមានហ្វុនអក្សរដ៏ស្រស់អស្ចារ្យដូចសព្វថ្ងៃបានដែរ។ ពិតមែនហើយ ខ្ញុំមិនអាចតភ្ជាប់ចំនុច ដោយមើលទៅមុខពេលដែលខ្ញុំនៅជានិស្សិតទេ។ ប៉ុន្តែវាច្បាស់ណាស់ថា ខ្ញុំបានតភ្ជាប់វាពេលក្រលេកមើលថយក្រោយនៅ១០ឆ្នាំក្រោយ។

ខ្ញុំសូមនិយាយម្ដងទៀត។ អ្នកមិនអាចតភ្ជាប់ចំនុចដែលនៅខាងមុខបានទេ។ អ្នកភ្ជាប់វាបានតែពេលក្រលេកមើលថយក្រោយប៉ុណ្ណោះ។ ហេតុនេះអ្នកត្រូវតែជឿថាចំនុចទាំងនោះនឹងតភ្ជាប់គ្នានាពេលអនាគត ក្នុងរូបភាពណាមួយ។ អ្នកត្រូវតែជឿលើអ្វីមួយ៖ វីរភាព វាសនា សង្ខារ កម្មផល ស្អីក៏បានដែរ។ ការជឿថាចំនុចទាំងនោះនឹងតភ្ជាប់គ្នានៅលើផ្លូវជីវីតដែលអ្នកដើរ នឹងធ្វើអោយអ្នកមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង អោយអ្នកធ្វើតាមអ្វីដែលបេះដូងអ្នកប្រាថ្នា។ ទោះបីជាវានឹងនាំអ្នកចេញពីផ្លូវក្រាលកៅស៊ូស្រួលដើរដែលអ្នកដទៃដើរក៏ដោយ។ ការជឿបែបនោះនឹងជួយធ្វើអោយអ្វីៗផ្លាស់ប្ដូរ។

៣. អំពីក្ដីស្រលាញ់និងការបរាជ័យ

រឿងទីពីររបស់ខ្ញុំគឺនិយាយអំពីក្ដីស្រលាញ់និងការបរាជ័យ។ ខ្ញុំមានសំណាងណាស់ ដែលបានរកឃើញអ្វីដែលខ្ញុំចូលចិត្តធ្វើតាំងពីយុវវ័យ។ Woz និង ខ្ញុំបានបើកក្រុមហ៊ុនអេបផលនៅក្នុងរោងឡានរបស់ឪពុកម្ដាយខ្ញុំ ពេលខ្ញុំមានអាយុ២០ឆ្នាំ។ ពួកយើងប្រឹងប្រែងធ្វើការណាស់ ហើយក្នុងរយៈពេលតែ១០ឆ្នាំ អេបផលបានរីកធំធាត់ពីបុគ្គលិកតែ២នាក់នៅក្នុងរោងឡាន ក្លាយជាក្រុមហ៊ុនមានតំលៃ២០០០លានដុល្លារនិងមានបុគ្គលិកជាង៤០០០នាក់។ មួយឆ្នាំមុននោះ យើងបានចេញលក់ផលិតផលដ៏ឆ្នើមជាងគេរបស់យើង គឺម៉ាស៊ីនម៉ាឃីនថូស ហើយពេលនោះខ្ញុំទើបមានអាយុ៣០ឆ្នាំទេ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំត្រូវគេបណ្ដេញចេញពីការងារ។ ដែរមានដែរ អ្នកដែលត្រូវគេបណ្ដេញចេញពីក្រុមហ៊ុនដែលខ្លួនឯងបង្កើត? តាមពិតគឺអញ្ចេះទេ។ ពេលដែលអេបផលរីកធំ យើងបានជួលបុគ្គលម្នាក់ដែលខ្ញុំគិតថាមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនជាមួយខ្ញុំ ហើយអ្វីៗដំណើរការបានល្អណាស់នៅឆ្នាំដំបូង។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ទស្សនៈវិស័យពីអនាគតរបស់យើងបានឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា ហើយយើងក៏បានបែកបាក់គ្នានៅទីបំផុត។ ពេលយើងសំរេចចិត្តបែកគ្នា គណកម្មការនាយករបស់ក្រុមហ៊ុនបានឈរនៅខាងគេ។ ហើយខ្ញុំក៏ត្រូវគេដេញចេញនៅអាយុ៣០។ ត្រូវគេដេញចេញយ៉ាងចំហ។ អ្វីដែលខ្ញុំបានបូជាឆាកជីវិតពេញវ័យខ្ញុំទៅលើនោះ បានរលាយបាត់ទៅ។ វាជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេង។

រយៈពេលប៉ុន្មានខែដែលខ្ញុំពិតជាមិនដឹងថាគួរធ្វើអ្វីល្អ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ដូចធ្វើអោយសហគ្រិនជំនាន់មុនៗខកចិត្ត។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ដូចធ្វើជ្រុះដំបងដែលគេហុចអោយពេលប្រកួតរត់បណ្ដាក់អញ្ចឹង។ ខ្ញុំបានជួបជាមួយ David Packard និង Bob Noyce ដើម្បីសុំទោសដែលបានធ្វើអោយអ្វីៗដើរមិនបានល្អ។ ខ្ញុំជាជនបរាជ័យក្នុងសង្គម ហើយខ្ញុំថែមទាំងគិតចង់រត់ចេញពីជ្រលងស៊ីលីខន់(2) ទៀតផង។ ប៉ុន្ទែមានពន្លឺអ្វីមួយ ដែលចាប់ផ្ដើមរះនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ។ គឺ ខ្ញុំនៅស្រលាញ់អ្វីដែលខ្ញុំបានធ្វើ។ រឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើងនៅក្រុមហ៊ុនអេបផលមិនបានធ្វើអោយក្ដីស្រលាញ់នោះផ្លាស់ប្ដូរសូម្បីតែបន្តិច។ ខ្ញុំត្រូវគេច្រានចោលមែន តែខ្ញុំនៅតែស្រលាញ់វា។ ហេតុនេះខ្ញុំក៏សំរេចចិត្តចាប់ផ្ដើមសារជាថ្មីម្ដងទៀត។

ពេលនោះខ្ញុំមិនដឹងសោះ ប៉ុន្តែក្រោយមកទើបខ្ញុំដឹងថាការត្រូវគេដេញចេញពីក្រុមហ៊ុនអេបផលជាបទពិសោធន៍ដ៏ល្អបំផុតមួយដែលធ្លាប់កើតមានលើខ្លួនខ្ញុំ។ សំពាធដ៏ធ្ងន់របស់ជ័យជំនះ បានជំនួសដោយភាពធូរស្រាលចិត្តពេលក្លាយជាអ្នកទើបចាប់ផ្ដើមវិញ និងមិនសូវច្បាស់លើអ្វីៗទាំងអស់។ ខ្ញុំមានសេរីភាពនឹងបោះជំហានចូលក្នុងរយៈកាលប្រកបដោយគំនិតច្នៃប្រឌិតមួយក្នុងជីវិត។

ក្នងរយៈពេល៥ឆ្នាំបន្ទាប់ ខ្ញុំបានបើកក្រុមហ៊ុន NeXT និង ក្រុមហ៊ុន Pixar ហើយមានស្នេហាជាមួយនារីដ៏អស្ចារ្យម្នាក់ដែលជាភរិយារបស់ខ្ញុំនៅពេលនេះ។ ក្រុមហ៊ុន Pixar បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេលើលោកដែលផលិតភាពយន្តជីវចលដោយប្រើកុំព្យូទ័រ គឺរឿងToy Story ហើយសព្វថ្ងៃវាជាក្រុនហ៊ុនជីវចលដែលបានទទួលជោគជ័យជាងគេលើលោក។ ព្រឹត្តការណ៍ដ៏គួរកត់សំគាល់មួយកើតឡើង។ អេបផលបានទិញយក NeXT ហើយខ្ញុំបានត្រលប់ទៅកាន់អេបផលវិញ ហើយបច្ចេកវិទ្យាដែលយើងបានអភិវឌ្ឍបាននៅ NeXT បានក្លាយជាគោលគ្រឹះសំរាប់ស្ដារអេបផលបច្ចុប្បន្នអោយរស់ឡើងវិញ។ លើសពីនេះទៅទៀត Laurene និងខ្ញុំបានកសាងគ្រួសារដ៏ពិសេសមួយជាមួយគ្នា។

ខ្ញុំអាចនិយាយបានប្រាកដណាស់ថាអ្វីៗទាំងអស់នេះនឹងមិនកើតឡើងទេ ប្រសិនបើខ្ញុំមិនត្រូវបានគេដេញចេញពីក្រុមហ៊ុនអេបផល។ វាជាថ្នាំដ៏ល្វីងជូរចត់ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថាអ្នកជំងឺត្រូវការវា។ ជួនកាលក្នុងឆាកជីវិតយើង យើងត្រូវគេវ៉ៃក្បាលនឹងដុំឥដ្ឋ។ ប៉ុន្តែសូមកុំអស់ជំនឿចិត្ត។ ខ្ញុំជឿថារបស់តែមួយគត់ដែលជួយជំរុញខ្ញុំអោយបន្តធ្វើការដល់សព្វថ្ងៃ គឺទឹកចិត្តស្រលាញ់របស់ខ្ញុំចំពោះអ្វីដែលខ្ញុំធ្វើ។ អ្នកត្រូវតែរកអោយឃើញនូវអ្វីដែលអ្នកស្រលាញ់ចូលចិត្តនឹងធ្វើ ទាំងក្នុងជីវិតការងារនិងជីវិតស្នេហា។ ការងារនឹងគ្របដណ្ដប់លើផ្នែកមួយភាគធំនៃជីវិតរបស់អ្នក ហើយវិធីដែលធ្វើអោយអ្នកស្កប់ស្កល់ចិត្តនោះ គឺត្រូវធ្វើការងារណាដែលអ្នកជឿថាជាការងារអស្ចារ្យ។ ហើយវិធីតែមួយគត់ក្នុងការធ្វើការងារអស្ចារ្យ គឺអ្នកត្រូវតែស្រលាញ់អ្វីដែលអ្នកធ្វើ។ បើអ្នកមិនទាន់រកឃើញវាទេ ចូរបន្តស្វែងរកទៀតទៅ។ កុំនៅស្ងៀម។ ដោយសារវាជារឿងបេះដូង អ្នកនឹងដឹងដោយខ្លួនឯងពេលដែលអ្នករកវាឃើញ។ ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនិងមនុស្ស វានឹងរីកលូតលាស់ទៅតាមពេលវេលា។ ហេតុនេះសូមបន្តស្វែងរកទាល់តែឃើញ។ កុំនៅស្ងៀមអោយសោះ។

៤. អំពីការស្លាប់

រឿងទីបីរបស់ខ្ញុំគឺនិយាយអំពីមរណភាព។ ពេលខ្ញុំមានអាយុ១៧ឆ្នាំ ខ្ញុំបានអាននូវពាក្យពេជន៍មួយថា «បើសិនជាអ្នករស់ជីវិតមួយថ្ងៃមួយថ្ងៃ ដោយចាត់ទុកថ្ងៃនោះជាថ្ងៃចុងក្រោយរបស់អ្នក នោះនៅពេលណាមួយអ្នកនឹងប្រាកដជារស់បានត្រឹមត្រូវ»។ ពាក្យនេះដក់ជាប់នៅក្នុងខួរក្បាលខ្ញុំ ហើយចាប់ពីពេលនោះក្នុងរយៈពេល៣៣ឆ្នាំមកនេះ រាល់ព្រឹកខ្ញុំតែងសំលឹងរូបខ្លួនឯងនៅក្នុងកញ្ចក់ ហើយសួរខ្លួនឯងថា «បើសិនថ្ងៃនេះជាថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំ តើខ្ញុំពិតចង់ធ្វើអ្វីដែលខ្ញុំមានគំរោងនឹងធ្វើនៅថ្ងៃនេះដែរឬទេ?» ហើយនៅពេលដែលចំលើយចេញមកថា «ទេ» ជាប់ៗគ្នាជាច្រើនថ្ងៃ ពេលនោះខ្ញុំដឹងថាខ្ញុំគួរតែផ្លាស់ប្ដូរអ្វីម្យ៉ាង។

សូមចាំថា ការគិតថាខ្លួនឯងនឹងស្លាប់នាពេលឆាប់ៗ ជាវិធីដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតមួយ ដែលជួយខ្ញុំអោយធ្វើការសំរេចចិត្តធំៗក្នុងជីវិត។ ព្រោះអ្វីៗទាំងអស់ ទាំងការរំពឹងពីអ្នកដទៃ ទាំងមោទនភាព ទាំងការភ័យខ្លាចចំពោះក្ដីអាម៉ាស់ពេលបរាជ័យ អ្វីៗទាំងអស់នេះនឹងរលាយបាត់ពេលដែលប្រឈមមុខនឹងការស្លាប់។ អ្វីដែលនៅសល់ជាអ្វីដែលសំខាន់សំរាប់យើងពិតប្រាកដ។ ចាំថា ការគិតថាខ្លួនឯងនឹងស្លាប់ជាវិធីល្អបំផុត ដែលជួយអ្នកអោយរួចពីអន្ទាក់គំនិតដែលអ្នកតែងគិតថាអ្នកមានអ្វីដែលត្រូវបាត់បង់។ អ្នកកើតមកគ្មានអ្វីយកមកតាមទេ ហើយក៏គ្មានអ្វីដែលត្រូវបាត់បង់ដែរ។ គ្មានមូលហេតុអ្វីដែលអ្នករស់នៅដោយមិនស្ដាប់តាមអ្វីដែលបេះដូងអ្នកចង់បានទេ។

មួយឆ្នាំមុន គ្រូពេទ្យប្រាប់ថាខ្ញុំមានជំងឺមហារីក។ ខ្ញុំអោយគេថតឆ្លុះនៅម៉ោង៧កន្លះព្រឹក ហើយរូបភាពបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នូវដុំសាច់ដុះលើលំពែងរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំមិនទាំងដឹងថាលំពែងនោះជាស្អីផង។ គ្រូពេទ្យបានប្រាប់ខ្ញុំថានេះជាប្រភេទជំងឺមហារីកដែលសឹងតែគ្មានសង្ឃឹមថាអាចព្យាបាលបាន ហើយថាខ្ញុំអាចរស់បានតែ៣ទៅ៦ខែទៀតទេ។ គ្រូពេទ្យបានប្រាប់ខ្ញុំអោយត្រលប់ទៅផ្ទះរៀបចំដោះស្រាយអ្វីៗអោយហើយ។ នេះជាពាក្យសំងាត់របស់ពេទ្យដែលមានន័យអោយរៀបចំអ្វីៗទាំងអស់មុននឹងស្លាប់។ វាមានន័យថាអ្នកត្រូវប្រាប់អ្វីៗទាំងអស់ដែលអ្នកគ្រោងនឹងប្រាប់ទៅកូនចៅរបស់អ្នកក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំទៅមុខនោះ អោយចប់ត្រឹមរយៈពេលតែប៉ុន្មានខែនេះអោយហើយ។ វាមានន័យថាបញ្ចប់ការបន្តអ្វីៗទៅអោយគ្រួសារ ដើម្បីអោយពួកគេរស់នៅដោយស្រួលពេលអ្នកស្លាប់ទៅ។ វាមានន័យថាអោយអ្នកនិយាយពាក្យលាអោយហើយ។

ខ្ញុំរស់ជាមួយក្រដាស់លទ្ធផលពិនិត្យសុខភាពនោះពេញមួយថ្ងៃ។ ល្ងាចថ្ងៃនោះ ខ្ញុំទទួលការធ្វើកោសល្យវិច័យ។ គេញាត់អន្តោទស្សន៍ចូលតាមបំពង់ក ចូលក្នុងក្រពះ ពោះវៀន រួចយកម្ជុលចាក់លើលំពែងរបស់ខ្ញុំដើម្បីជួសយកកោសិកាមួយចំនួនពីដុំមហារីកនោះ។ ខ្ញុំត្រូវគេចាក់ថ្នាំសន្លប់មិនដឹងខ្លួនទេ។ ប៉ុន្តែប្រពន្ធខ្ញុំដែលនៅទីនោះដែរបានប្រាប់ខ្ញុំថា ពេលដែលគេមើលកោសិកាខ្ញុំតាមមីក្រូទស្សន៍ គ្រូពេទ្យចាប់ផ្ដើមស្រក់ទឹកភ្នែក ព្រោះគេបានឃើញថាវាជាប្រភេទមហារីកលំពែងដ៏កម្រមាន ដែលអាចព្យាបាលបានដោយការវះកាត់។ ខ្ញុំទទួលការវះកាត់ ហើយខ្ញុំមានសុខភាពល្អវិញហើយនៅពេលនេះ។

នោះជានាទីដែលខ្ញុំនៅក្បែរសេចក្ដីស្លាប់ជាងគេ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាខ្ញុំនឹងមិននៅក្បែរវាជាងនេះទៀតទេក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ទៀតនេះ។ ដោយរស់ឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍នេះ ខ្ញុំអាចប្រាប់អ្នកបានច្បាស់ជាងមុន ជាងពេលដែលការស្លាប់គ្រាន់តែជាមនោគតិសុទ្ធសាធនោះថា៖ គ្មាននរណាម្នាក់ចង់ស្លាប់ទេ។ សូម្បីតែមនុស្សដែលចង់ទៅឋានសួគ៌ ក៏មិនចង់ស្លាប់ដើម្បីទៅទីនោះដែរ។ តែការស្លាប់ជាទីដៅដែលយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវទៅដូចគ្នា។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចវេសបានទេ។ វាជារឿងធម្មជាតិ ព្រោះ ការស្លាប់ ទំនងជារបកគំឃើញដ៏ប្រសើរបំផុតតែមួយគត់របស់ ការរស់។ ការស្លាប់ជាភ្នាក់ងារផ្លាស់ប្ដូរការរស់។ វាលុបបំបាត់អ្វីៗដែលចាស់ទៅ ហើយបើកផ្លូវអោយអ្វីៗដែលថ្មី។ ឥលូវនេះអ្នកជាអ្វីៗដែលថ្មីនោះ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃណាមួយដែលនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មាន អ្នកនឹងក្លាយជាចាស់បន្តិចម្ដងៗ ហើយ នឹងត្រូវបានគេលុបបំបាត់ចេញ។ សូមទោសដែលនិយាយបែបនាដកម្ម ប៉ុន្តែវាជារឿងពិត។

ពេលវេលារបស់អ្នកមានកំណត់ ហេតុនេះសូមកុំខ្ជះខ្ជាយវាក្នុងការរស់នៅជីវិតរបស់អ្នកដទៃ។ កុំរស់នៅដោយលទ្ធផលរបស់គំនិតអ្នកដទៃ។ កុំអោយសំលេងរំខានរបស់មតិអ្នកដទៃពន្លិចសំលេងដែលនៅក្នុងចិត្តអ្នក។ ហើយសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ត្រូវមានសេចក្ដីក្លាហានធ្វើតាមសំលេងបេះដូងនិងញាណរបស់អ្នកផ្ទាល់។ របស់ទាំង២នេះដឹងរួចទៅហើយពីអ្វីដែលអ្នកចង់ធ្វើពិតប្រាកដ។ អ្វីៗក្រៅពីនោះគ្រាន់តែជារបស់រាយរងប៉ុណ្ណោះ។

៥. សេចក្ដីបញ្ចប់

ពេលខ្ញុំនៅក្មេង មានសៀវភៅដ៏អស្ចារ្យមួយឈ្មោះ The Whole Earth Catalog ដែលជាគម្ពីរមួយសំរាប់អ្នករស់ជំនាន់ខ្ញុំ។ វាត្រូវបានផលិតដោយបុរសម្នាក់ឈ្មោះ Stewart Brand ដែលរស់នៅ Menlo Park មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានទេពីទីនេះ។ គាត់បានធ្វើវាដោយការរចនាដ៏ប៉ិនប្រសព្វ។ វាត្រូវបានផលិតនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០ មុនសម័យដែលគេបោះពុម្ភសៀវភៅដោយប្រើកុំព្យូទ័រនិងDTP។ វាត្រូវបានផលិតទាំងស្រុងដោយប្រើអង្គលីលេខ កន្ត្រៃ និង ម៉ាស៊ីនថតផូឡារ័យ។ វាហាក់ដូចជាហ្គូហ្គលក្នុងទំរង់ជាក្រដាស់សៀវភៅ កាលពី៣៥ឆ្នាំមុន ពេលហ្គូហ្គលមិនទាន់មានមែនទែន។ វាប្រកបដោយឧត្តមគតិ និងពោរពេញទៅដោយសញ្ញាណនិងវិធីសាស្ត្រពិសេសៗ។

Stewart និងក្រុមការងាររបស់គាត់បានចេញផ្សាយThe Whole Earth Catalog ជាច្រើនលេខ ហើយនៅពេលដែលវាក្ដោបយកខ្លឹមសារស្ទើរទាំងអស់ហើយ ពួកគេបានបោះផ្សាយលេខចុងក្រោយ។ គឺនៅពាក់កណ្ដាញទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ ពេលខ្ញុំមានអាយុស្របាលអ្នកទាំងអស់គ្នា។ នៅលើក្របក្រោយរបស់លេខចុងក្រោយនោះ ជារូបភាពផ្លូវជនបទនាព្រឹកព្រលឹម ដូចទិដ្ឋភាពដែលអ្នកឃើញប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់ធ្វើការសុំដោយសារឡានគេ។ នៅខាងក្រោមរូបនោះមានសរសេរថា «Stay Hungry. Stay Foolish.» (បន្តនៅស្រេកឃ្លាន។ បន្តនៅភ្លីភ្លើ(3)។)។ នោះជាពាក្យលារបស់ពួកគេ។ Stay Hungry. Stay Foolish ។ ហើយវាតែងតែជាអ្វីដែលខ្ញុំចង់បានសំរាប់ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់។ ហើយនៅពេលនេះ អ្នកបញ្ចប់ការសិក្សានិងចាប់ផ្ដើមជីវិតថ្មីមួយ ខ្ញុំសូមជូនពរអ្នកដោយប្រើពាក្យទាំងនេះ។

Stay Hungry. Stay Foolish.

សូមអរគុណច្រើន។

———————————————-

វាចារអ្នកបកប្រែ

វាជាការលំបាកមួយក្នុងការបកប្រែគោលគំនិតជនជាតិអាមេរិចមកជាភាសាខ្មែរ។ តែខ្ញុំបានប្រឹងប្រែងអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីធ្វើវាហើយ។ ស្ទីប ចប ថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងបរិបទមួយចំនួនធំដែលជនជាតិអាមេរិចណាក៏យល់ តែសំរាប់ជនជាតិខ្មែរវិញ វាដូចជាពិបាកយល់បន្តិច។ ខ្ញុំបានប្រឹងប្រែង បកប្រែដោយវាក្យស័ព្ទផ្ទាល់ និងសំរួលទំរង់ល្បះមួយចំនួនដើម្បីស្រួលយល់ន័យ។ ការរបកប្រែដោយវាក្យស័ព្ទផ្ទាល់ ដើម្បីរក្សាពាក្យដើម ហាក់ដូចពាក្យជាខ្មែរទាំងនោះចេញពីមាត់របស់ស្ទីវ ចប ខ្លួនឯងផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែជួនកាលវាអាចធ្វើអោយពិបាកយល់។ ខ្ញុំនឹងធ្វើការពន្យល់បន្ថែមដូចខាងក្រោម៖

(1) បកប្រែពាក្យ «dots» ជា «ចំនុច» ។ អ្វីដែលយើងធ្វើ និងអ្វីដែលយើងទទួល ប្រៀបធៀបជាចំនុចពេលវេលាលើឆាកជីវិត។ អ្វីដែលយើងធ្វើ មានសរុបរួម ចំនេះដឹង បទពិសោធន៍ ព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងជីវិត ជាដើម។ អ្វីដេលយើងទទួល សរុបរួម លទ្ធផល ជោគជ័យ ឬបរាជ័យ ជាដើម។ សញ្ញាណចំនុចនេះ បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ពេលវេលាមនុស្សរស់នៅជាប់ៗគ្នាមែន តែអ្វីដែលរាប់យកជាការបាន ប្រហែលគ្រាន់តែជាចំនុចរាយប៉ាយប៉ុណ្ណោះ។ អ្វីដែលយើងរៀនចេះនៅពេលនេះ វាប្រហែលគ្មានប្រយោជន៍ភ្លាមៗ តែវាអាចមានប្រយោជន៍នៅពេលណាមួយក្នុងជីវិតយើង។ ការគិតបែបនោះហើយជាការភ្ជាប់ចំនុចដែលលោកស្ទីវចបគាត់ចង់ប្រាប់។

(2) បកប្រែ«valley»ជា «ជ្រលងស៊ីលីខន់»។ ពាក្យ valley នៅទីនេះគឺសំដៅលើ Silicon Valley ដែលយើងអាចបកប្រែផ្ទាល់ជាជ្រលងស៊ីលីខន់។ Silicon Valley ជាពាក្យតំណាងដ៏ល្បីដែលជនជាតិអាមេរិចគ្រប់រូបស្គាល់។ វាតំណាងអោយតំបន់ខាងជើងរដ្ឋកាលីហ្វរនៀ ដែលក្រុមហ៊ុនអេឡិចត្រូនិចនិងព័ត៌មានវិទ្យាធំៗតំណាងអោយវិស័យអេឡិចត្រូនិចអាមេរិច ដូចជា Apple, AMD, Google, hp, Intel, Symantec, Yahoo បោះទីស្នាក់ការធំនៅ។គេអាចនិយាយថា វិស័យអេឡិចត្រូនិចអាមេរិច មានប្រភពពីជ្រលងស៊ីលីខន់ នេះឯង។

(3) «Stay Hungry. Stay Foolish.» ខ្ញុំមានការលំបាកក្នុងការបកប្រែពាក្យនេះជាខ្មែរណាស់ ហេតុនេះខ្ញុំសំរេចទុកឃ្លាដើម ដោយដាក់ការបកប្រែផ្ទាល់ថា«បន្តនៅស្រេកឃ្លាន។ បន្តនៅភ្លីភ្លើ។»នៅក្នុងវង់ក្រចក។ បើស្ដាប់ជាខ្មែរ វាមានន័យ២ ទៅតាមបរិបទ។ មួយគំរោះគំរើយបែបមាក់ងាយ និងមួយទៀតបែបលើកទឹកចិត្ត (តែខ្ញុំគិតថា មនុស្សាភាគច្រើនប្រាកដជាយកន័យទី១ច្រើនជាង បើបកជាខ្មែរបែបនេះ)។ ន័យទីមួយ វាហាក់ដូចជាមាក់ងាយអ្នកក្រីក្រគ្មានអ្វីហូបនិងជាអក្ខរជន អោយនៅតែស្រេកឃ្លាននិងល្ងង់ខ្លៅទៀតទៅ។ តែក្នុងសុន្ទរកថានេះ ស្ទីវ ចប គាត់ចង់អោយយើង ស្រេកឃ្លានចង់បានអ្វីដែលយើងស្រលាញ់ ស្រេកឃ្លានធ្វើអ្វីដែលយើងចង់ធ្វើ បន្តដេញតាមអ្វីដែលយើងប្រាថ្នា កុំបោះចោលកណ្ដាលផ្លូវ។ មនុស្សឆ្លាតគឺមនុស្សដែលធ្វើអ្វីៗតាមគេ បត់បែនតាមកាលៈទេសៈ សំរបសំរួលនឹងបរិយាកាសជុំវិញ។ គាត់អោយយើងបន្តភាពភ្លីភ្លើជាកូនក្មេង មិនធ្វើដូចមនុស្សឆ្លាតខាងលើ ប្រឹងប្រែងធ្វើអ្វីតាមចិត្តយើងត្រូវការ តាមអ្វីដែលយើងគិតថាត្រូវ ទោះជាគេនិយាយថាការធ្វើបែបនេះជាអំពើល្ងង់ខ្លៅក៏ដោយ។ ភាពស្រេកឃ្លានចង់បាន មិនស្កប់ស្ងល់នឹងអ្វីដែលខ្លួនមាន ភាពភ្លីភ្លឺហ៊ានប្រថុយធ្វើអ្វីដែលគេគិតថាឆ្កួតៗ ជាលក្ខណៈសំគាល់របស់យុវវ័យ។ សរុបមក គាត់ចង់អោយយើងរក្សានូវយុវភាពនេះ ទោះជាយើងក្លាយជាមនុស្សធំដឹងក្ដីក៏ដោយ។

សូមអរគុណដែលបានអានដល់ចប់!

Tagged: គំនិតគួរពិចារណា

ដាំរុក្ខជាតិមិនបាច់ប្រើដី

គីមស៊្រុន — Fri, 26 Aug 2011 12:47:43 +0000

១៥ សីហា ២០១១

ក្រុមហ៊ុនមេប៊្យូល(Mebiol) បានអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាអាយមិក(Imec) ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាមួយប្រើសំរាប់ដាំដុះរុក្ខជាតិនៅលើបន្ទះស្ដើងកំរាស់រាប់សិបមីក្រូម៉ែត្រ ដែលគេអោយឈ្មោះថា សន្ទះអ៊ីដ្រូ(Hydro membrane)។

សន្ទះអ៊ីដ្រូនេះអាចអោយរុក្ខជាតិស្រូបយកតែជាតិទឹកនិងសារធាតុចិញ្ចឹម ដោយមិនអោយបាក់តេរី ដង្កូវ និង វីរុស ដែលបង្កជំងឺដល់រុក្ខជាតិឆ្លងកាត់បាន។

ដូចដែលលោកអ្នកឃើញនៅទីនេះ ឬសដុះលូតលាស់ដោយផ្ទាល់លើផ្ទៃបន្ទះ ហើយឬសទាំងនោះស្រូបយកជាតិទឹកនិងសារធាតុចិញ្ចឹមពីក្នុងភ្នាសនេះ ដើម្បីធំធាត់។ គេមិនត្រូវការដីទេ ព្រោះភ្នាសនេះដើរតួនាទីជាដីជំនួស។ បញ្ហាតែមួយគត់នៅទីនេះ គឺរុក្ខជាតិមានការលំបាកក្នុងការស្រូបយកជាតិទឹកនៅក្នុងភ្នាសនេះ ហេតុនេះវាមិនអាចដុះធំពេកបានទេ។ រុក្ខជាតិទាំងនេះ ត្រូវដាក់ក្រោមបរិស្ថានលំបាក ជាហេតុធ្វើអោយវាមានគុណភាពខ្ពស់ គ្រាន់តែវាមិនអាចធំបាន។ បើសិនជាយើងផ្ដល់សារធាតុចិញ្ចឹមរាវពីលើភ្ខាសនេះ វាអាចធំបាន។ ជារួមបច្ចេកទេសនេះ គេដាំរុក្ខជាតិដោយប្រើសារធាតុចិញ្ចឹមរាវពីខាងលើនិងខាងក្រោមភ្នាស។

ភ្នាសអ៊ីដ្រូធ្វើឡើងពី អ៊ីដ្រូចាហួយស្រូបជាតិទឹក ដែលមានប្រើនៅក្នុងកន្ទបកូនង៉ាដែរ។ វាជួយការពារកុំអោយទឹកជ្រាបចេញទៅក្រៅ។ លក្ខណនេះក៏ត្រូវបានអង្កការណាសាសិក្សាក្នុងការដាំដុះរុក្ខជាតិនៅក្នុងអវកាសផងដែរ។

បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនមេប៊្យូលបានសំរេចការដាំ ប៉េងប៉ោះ ត្រសក់ស្រូវមេឡុន និងត្រសក់ ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាអាយមិកនេះ។ នាពេលអនាគត ក្រុមហ៊ុនចង់បង្កើតភាពរឹងមាំរបស់ភ្ខាសនេះ ដើម្បីអោយវាអាចប្រើបានក្នុងការដាំរុក្ខជាតិមានឬសរឹងៗ ដូចជាដើមឈើជាដើម។

ឥលូវនេះ ការបង្កើនទិន្នផលម្ហូបអាហារមានសារសំខាន់ណាស់ ដើម្បីដើរអោយទាន់កំនើនប្រជាជននិងបញ្ហាកំនើនកំដៅផែនដី។ ក៏ប៉ុន្តែ កង្វះខាតទឹកនិងដីមានជីជាតិ ធ្វើអោយគេមិនអាចផលិតអាហារអោយទាន់នឹងកំនើនប្រជាជនបានទេ។ ហេតុនេះនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម យើងចាំបាច់ត្រូវដាំដុះរុក្ខជាតិដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដោយប្រើធនធាននិងថាមពលតិចជាងមុន។ នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម បច្ចេកវិទ្យាបែបនេះមានការរីកចំរើនខ្លាំងណាស់។ ហេតុនេះបើសិនជាយើងយកបច្ចេកវិទ្យាពីវិស័យឧស្សាហកម្ម មកអនុវត្តក្នុងវិស័យកសិកម្ម នោះយើងនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន។ ក្នុងរយពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ យើងបាននឹងកំពុងធ្វើការលើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឈានមុខពីប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីបង្កើនផលិតកម្ម និងទទួលបានផលិតផលមានគុណភាពខ្ពស់បានយ៉ាងប្រសិទ្ធភាព។ ហើយផលិតផលនេះជាផ្លែផ្កាពីការងារនោះ។

រុក្ខជាតិម៉ូដែលអាយមិកមួយនឹងត្រូវដាក់តាំងនៅ Miyagi JA នាពាក់កណ្ដាលខែសីហា។ មេប៊្យូលកំពុងធ្វើគំរោងបន្តលើ R&D (ស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍) ដោយមានទស្សនវិស័យក្នុងការធ្វើអោយបច្ចេកវិទ្យានេះអាចប្រើប្រាស់បានសំរាប់តំបន់ទាំងឡាយណាដែលទទួលរងការបំពុលដីនិងកង្វះខាតទឹក។

————————————————————–

ប្រភព http://www.diginfo.tv/2011/08/15/11-0163-f-en.php

————————————————————–

Tagged: បច្ចេកវិទ្យា

ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចអ៊ែរ៉ូប៊ីរបស់ក្រុមហ៊ុនប៊្រីជស្តូន

គីមស៊្រុន — Sun, 24 Apr 2011 16:12:35 +0000

១៥ មេសា ២០១១

នៅពិពណ៌ហ្វាញថិចជប៉ុន* (Finetech Japan) ក្រុមហ៊ុនប៊ី្រជស្តូន* (Bridgestone) បានដាក់បង្ហាញនូវអេក្រង់ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិច*ឈ្មោះ អ៊ែរ៉ូប៊ី (AeroBee) ដែលគំរោងនឹងចេញលក់ក្នុងពេលឆាប់ៗ។

«ក្រដាស់ឌីជីថលនេះដំណើរការខុសគ្នាទាំងស្រុងពីបច្ចេកវិទ្យារបស់ក្រុមហ៊ុន E-Ink*។ អ៊ែរ៉ូប៊ីដំណើរការដោយប្រើម្សឿផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនីពណ៌សនិងខ្មៅ ហើយម្សៅទាំងនោះអណ្ដែតក្នុងខ្យល់ ពេលណាគេផ្ដល់តង់ស្យុង*ទៅលើអេឡិចត្រូត*ថ្លា។ ហេតុនេះ អ៊ែរ៉ូប៊ីអាចដេញទាន់ការសរសេរដោយប្រើប៊ិចបានយ៉ាងលឿន ព្រោះម្សៅទាំងនោះផ្លាស់ទីក្នុងខ្យល់។»

«សំរាប់ឧបករណ៍ទំហំA4ដែលមានបង្ហាញនៅទីនេះ យើងផ្ដល់ជូនទាំងផ្នែករឹង (hardware) និងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ(OS)។ ហេតុនេះយើងនឹងលក់ជូនជាចំបងទៅក្រុមហ៊ុនធ្វើសមាហរនកម្មប្រព័ន្ធ*។ យើងសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងប្រើប្រាស់អ៊ែរ៉ូប៊ីនេះ ដោយកែច្នៃវាសំរាប់ផ្ដល់សេវាកម្មជូនអតិថិជនរបស់ពួកគេ។»

កម្មវិធីអាន Aerobee E-reader ដើរដោយ Linux 2.6 kernel នៅលើប្រូសេស័រ Arm 11។ វាថែមទាំងមានRAM ទំហំ 128MB។ វាមានអេក្រង់ទំហំ១៣,១អ៊ីញ ទំងន់ប្រហែល៦០០ក្រាម និងមានប៊្លូធូសនិងវ៉ាយហ្វាយផងដែរ។ អ៊ែរ៉ូប៊ីប្រើបន្ទះតំរងដើម្បីអោយអាចមើលឃើញជាពណ៌ពេញលេញ ហើយវាក៏អាចអានការបញ្ចូលទិន្នន័យដោយសរសេរនឹងដៃផងដែរ។ ដោយសារតែក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចអាចជួយសន្សំថាមពលនិងក្រដាស់ ក្រុមហ៊ុនប៊្រីជស្តូនសង្ឃឹមថាអ៊ែរ៉ូប៊ីនឹងត្រូវបានគេប្រើច្រើននៅក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម។

«ជាពិសេស អ៊ែរ៉ូប៊ីអាចប្រើសំរាប់ជាក្រដាស់សួរអង្កេត ដោយប្រើមុខងារសរសេរដោយប៊ិច។ តាមពិតទៅ យើងខ្ញុំកំពុងតែធ្វើសំនួរអង្កេតនៅទីនេះ ដោយប្រើឧបករណ៍នេះ និងរក្សាទុកលទ្ធផលទៅក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ(database)។ អ៊ែរ៉ូប៊ីក៏អាចប្រើបានក្នុងគោលដៅផ្សេងទៀត ដូចជាការជជែកជាឌីជីថលក្នុងពេលត្រួតពិនិត្យសុខភាព និងធ្វើជាសៀវភៅសិក្សាឌីជីថលនៅតាមសាលារៀនជាដើម។»

ក្រៅពីទំហំA4 យើងក៏មានទំហំផ្សេងទៀតសំរាប់អោយអតិថិជនរើសយកទំហំដែលសមស្របតាមតំរូវការរបស់ពួកគេ។ អ៊ែរ៉ូប៊ីមានលក្ខណៈទន់អាចពត់បាន និងអាចបិតភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ទែកោងផងដែរ។

—————————————————————————–

ប្រភព៖ http://www.diginfo.tv/2011/04/15/11-0077-r-en.php

—————————————————————————–

ពន្យល់បន្ថែម៖

*ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចជាអ្វី? ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចជាអេក្រង់មួយប្រភេទទៀត។ ធម្មតាអេក្រង់ដែលមានប្រើលើទូរទស្សន៍ ទូរស័ព្ទ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចទូទៅនាពេលបច្ចុប្បន្នចែកចេញជា៣ប្រភេទគឺ គ្រីស្តាល់រាវ ផ្លាស់ម៉ា និង ELសរីរាង្គ (តាមពិតនៅមានមួយទៀតដែលគេសឹងតែឈប់ប្រើហើយគឺបំពង់បាច់កាតូដ)។ ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចជាប្រភេទទី៤ ដែលមិនទាន់សូវនិយមប្រើ ព្រោះការកែច្នៃវាមកធ្វើជាផលិតផលសំរាប់ប្រើបានជាក់ស្ដែងដែលធ្វើអោយគេចំណាយពេលវេលាច្រើនក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វា។ ក៏ប៉ុន្តែ នាពេលថ្មីៗនេះ ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចបាននិងកំពុងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះវាស្រាល ស្ដើង ស៊ីថាមពលតិច និងអាចបត់បែនបាន។ វាខុសពីអេក្រង់ប្រភេទ៣មុនមួយចំនុចទៀតត្រង់ថា វាមិនរលប់ទេពេលគេបិទភ្លើងវាក៏ដោយ។ ហេតុនេះទើបគេហៅវាថា «ក្រដាស់»។

*ពិពណ៌ហ្វាញថិចជប៉ុន៖ ជាពិពណ៌ពាណិជ្ជកម្មខាងអេក្រង់ស្ដើង ធំជាងគេលើពិភពលោក។ ពិពណ៌នេះរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅខែមេសានៅ តូក្យូប៊ីកសៃថ៍ ទីក្រុងតូក្យូប្រទេសជប៉ុន។

*ក្រុមហ៊ុនប៊្រីជស្តូន៖ ពិតណាស់គឺក្រុមហ៊ុនដែលល្បីខាងផលិតកង់ឡាននិងកង់យន្ដហោះគុណភាពខ្ពស់លំដាប់អន្តរជាតិនោះឯង។ នាពេលថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុននេះក៏ចាប់ប្រលូកចូលក្នុងវិស័យអេឡិចត្រូនិច សំភារៈកីឡា និងវត្ថុធាតុដើមសំណង់ផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនមានលុយច្រើន ចង់រកស៊ីអ្វីក៏បានដែរ។

*E Ink៖ ដំបូងជាក្រុមហ៊ុនវិនឈើរបស់អាមេរិច ដែលកើតពីបន្ទប់ពិសោធន៍មេឌារបស់MIT (វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាម៉ាសាឈូសេត–សាលាបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់លេខ១លើពិភពលោក) កើតឆ្នាំ១៩៩៧។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០០៩ ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវក្រុមហ៊ុនកាន់ហ៊ុនរបស់តៃវ៉ាន់ទិញយក។ E Ink ជាក្រុមហ៊ុនជំនាញខាងអេក្រង់ និងជាពិសេសជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេក្នុងវិស័យក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចនេះ។

*តង់ស្យុង (Voltage)៖ ជាបរិមាណថាមពលក្នុងមួយឯកតាបន្ទុកអគ្គីសនី។ ភ្លើងអគ្គីសនីនៅស្រុកខ្មែរសព្វថ្ងៃប្រើតង់ស្យុងឆ្លាស់ ២២០វ៉ុល។ ថ្មពិលអាល់កាឡាំងមានតង់ស្យុងប្រហែល១,៥វ៉ុល។

*អេឡិចត្រូត (Electrode)៖ បន្ទះលោហៈឬសសៃលោហៈដែលភ្ជាប់នៅនឹងប៉ូលអគ្គីសនី។

*ក្រុមហ៊ុនធ្វើសមាហរនកម្មប្រព័ន្ធ (System Integrator)៖ ជាក្រុមហ៊ុនដែលមានជំនាញខាងប្រមូលផ្ដុំប្រព័ន្ធរងច្រើន មករួមគ្នាជាប្រព័ន្ធធំមួយ ដោយធ្វើអោយប្រព័ន្ធរងនីមួយៗដំណើរការជាមួយគ្នាបានយ៉ាងល្អ។

Tagged: បច្ចេកវិទ្យា

Lingoes ៖ វចនានុក្រមទាន់ចិត្ត

គីមស៊្រុន — Sun, 24 Apr 2011 14:26:10 +0000

lingoes គឺជាវចនានុក្រមទាន់ចិត្តស្រដៀងគ្នានឹង Babylon ដែរ ដែលយើងអាចទាញវាមកប្រើដោយសេរី និងឥតគិតថ្លៃ។ ទោះបីជាវាជារបស់ហ្វីៗ តែវាមានលក្ខណៈសម្បត្តិមិនចាញ់ Babylon ប៉ុន្មានទេ។ តែផ្ទុយទៅវិញ វាមានមុខងារមួយចំនួនលើសពី Babylon ទៅទៀត។ លោកអ្នកអាចប្រើវាដើម្បីឆែកមើលនិយមន័យពាក្យណាមួយនៅលើអេក្រង់របស់លោកអ្នកដោយគ្រាន់តែជ្រើសរើសលើពាក្យនោះតែប៉ុណ្ណោះ រួចlingoesនិងផ្ដល់និយមន័យពន្យល់ពីក្នុងវចនានុក្រមទាំងអស់ដែលលោកអ្នកបានបញ្ចូល។ វាមាន២ប្រភេទ គឺប្រភេទធម្មតានិងប្រភេទចល័តដែលអាចតំឡើងក្នុងយូអេសប៊ីមេម៉ូរីបាន។ lingoes ចែកចាយវចនានុក្រមរាប់រយ ក្នុងជាង៦០ភាសា ដោយឥតគិតថ្លៃ ហើយលោកអ្នកក៏អាចជួយlingoesផលិតវចនានុក្រមបន្ថែមទៀតដែលមិនទាន់មាននៅឡើយ។ បន្ថែមពីនោះនៅទៀត វាក៏មានកម្មវិធីបន្ទាប់បន្សំមួយចំនួន ដូចជាអត្រាប្ដូរប្រាក់ ម៉ាស៊ីនគិតលេខវិទ្យាសាស្ត្រ តារាងខួបនៃធាតុគីមី និងហ្គេមកំប៉ិចកំប៉ុកមួយចំនួនដែរ។ ប្រសិនបើមានចំណាប់អារម្មណ៍ សូមទាញយកវាមកប្រើនៅតំណភ្ជាប់ខាងក្រោម៖

http://www.lingoes.net/en/translator/download.htm

ប្រយ័ត្ន៖ ប្រសិនបើលោកអ្នកតំលើងវចនានុក្រមច្រើនពេក នោះវានឹងធ្វើអោយកុំព្យូទ័ររបស់លោកអ្នកទាំងមូលដើរយឺត។ សូមជ្រើសរើសតែវចនានុក្រមប្រើញឺកញាប់ប៉ុណ្ណោះដាក់ក្នុងលំនាំដើម។ វចនានុក្រមដែលមិនសូវប្រើ បើកតែពេលចង់ប្រើបានហើយ។

Tagged: ពត៌មានវិទ្យា, ភាសាបរទេស

ដំណឹងស្ដីពីការប្រកួតសរសេរតែងសេចក្ដី

គីមស៊្រុន — Wed, 02 Feb 2011 15:44:52 +0000

សមាគមនិស្សិតខ្មែរនៅប្រទេសជប៉ុន (សនខជ) បានរៀបចំ«ការប្រកួតសរសេរតែងសេចក្ដីប្រចាំឆ្នាំ២០១១» ដើម្បីជួយជំរុញយុវជនកម្ពុជាអោយគិតគូរនិងបង្ហាញទស្សនៈរបស់ខ្លួនអំពីសហគមន៍និងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ នេះជាឱកាសដ៏ប្រសើរ សំរាប់បងប្អូននិស្សិត ក្នុងការបញ្ចេញស្នាដៃសរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។ ហេតុនេះសូមកុំបណ្ដោយអោយឱកាសនេះកន្លងផុតទៅ។

អ្នកអាចជ្រើសរើសប្រធានបទមួយក្នុងចំណោមប្រធានបទ៤ខាងក្រោម៖

១. តើកំរិតជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជានៅតាមជនបទមានស្ថានភាពបែបណា? ក្នុងនាមជាយុវជនកម្ពុជាមួយរូប តើអ្នកអាចជួយកំរិតជីវភាពរបស់ប្រជាជនជនបទតាមរបៀបណា?

២. តើប្រទេសកម្ពុជាមានលទ្ធភាពធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍បានទេ? សូមពន្យល់។

៣. តើសាកលភាវូបនីយកម្មមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះលើវប្បធម៌កម្ពុជា ជាពិសេសចំពោះយុវជនក្មេងៗ? តើអ្នកមានទស្សនៈបែបណាចំពោះបញ្ហានេះ? សូមពន្យល់។

៤. តើកម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិ ប្រកបដោយនិរន្តរភាពបានទេ? ហេតុអ្វី?

៥. តើបំរែបំរួលបរិយាកាសជាអ្វី? តើកម្ពុជាទទួលផលប៉ះពាល់ពីវាទេ? តើមានដំណោះស្រាយបែបណា?

វង្វាន់៖

ជ័យលាភីលេខ១ ទឹកប្រាក់ ២០០ ដុល្លារអាមេរិច

ជ័យលាភីលេខ២ ទឹកប្រាក់ ១៥០ ដុល្លារអាមេរិច

ជ័យលាភីលេខ៣ ទឹកប្រាក់ ១០០ ដុល្លារអាមេរិច

ក្រៅពីនេះបេក្ខជនដែលឈានដល់វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ នឹងទទួលបានលិខិតបញ្ជាក់ម្នាក់មួយសន្លឹក។

លក្ខខណ្ឌក្នុងការដាក់ពាក្យ៖

បេក្ខជនទាំងអស់ត្រូវតែ៖

១. មានសញ្ជាតិកម្ពុជា និងកំពុងរស់នៅប្រទេសកម្ពុជា

២. មានអាយុមិនលើសពី២៤ឆ្នាំ

៣. មិនមែនជាជ័យលាភីក្នុងការប្រកួតមុនៗ

របៀបដាក់ពាក្យ៖

សូមផ្ញើអត្ថបទរបស់អ្នកទៅកាន់ សនខជ តាមរយៈអាសយដ្ឋានអ៊ីមែល tholdinajp@gmail.com

ថ្ងៃខែផុតកំណត់ទទួលពាក្យ៖ ថ្ងៃសុក្រ ទី១ កក្កដា ២០១១

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមសូមទៅកាន់៖ http://essaycontest.csaj-khmer.org/

————————————————————————————————-

អត្ថបទដើម

CSAJ Essay Contest 2011

To encourage young Cambodians to think and express their concerns about their communities to the public, Cambodian Students Association in Japan (CSAJ) would like to announce the open for application of Essay Contest 2011.

Choose one of the following topic questions.

1. What is the living standard of rural Cambodian people? Being a Cambodian youth, what can you contribute for improving living standard of rural Cambodian people?

2. Are there any possibilities to develop Cambodia? Explain it

3. What are the effects of Globalization on Cambodian culture, especially on Cambodian youth? What is your opinion on this issue? Explain

4. Will Cambodia use natural resources sustainable? Why and why not?

5. What is climate change? Does Cambodia get effects from climate change and what are the possible solutions?

Awards

1st place – $200 and winner medal,
2nd place – $150 and winner medal,
3rd place – $100 and winner medal.

Each finalist will receive a finalist certificate.

Eligibility: Each participant must be:

1. Cambodian and is residing in Cambodia

2. Not older than 24 years old

3. Not be the winner in the previous contest.

How to submit

Send your essay to CSAJ Committee with email address:tholdinajp@gmail.com

Deadline: Friday, July 1, 2011:

For more information, please visit: http://essaycontest.csaj-khmer.org/

Tagged: សារ

យូហ្គ្លេណា ៖ ភាវរស់សង្គ្រោះពិភពលោក?

គីមស៊្រុន — Sun, 24 Oct 2010 11:15:41 +0000

១. តើយូហ្គ្លេណាជាអ្វី?

អាណាតូមីរបស់យូហ្គេណា

យូហ្គ្លេណា (Euglena) ជាភាវរស់ដែលមានលក្ខណៈនៅចន្លោះរវាងសត្វនិងរុក្ខជាតិ។ យូហ្គេណាមានលទ្ធភាពធ្វើរស្មីសំយោគដូចរុក្ខជាតិដែរ។ ហេតុនេះវាអាចលូតលាស់ក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមានតែពន្លឺ ទឹក និង ឧស្ម័ន្មកាបូនិច ប៉ុណ្ណោះ។ វាអាចរស់នៅក្នុងមជ្ឍដ្ឋានដែលមានឧស្ម័នកាបូនិច (CO2) ក្នុងកំហាប់ខ្ពស់បាន ដែលជាធម្មតាមជ្ឍដ្ឋានដ៏លំបាកបែបនេះមិនអនុញ្ញាតអោយមានជីវិតរស់នៅបានទេ។ យូហ្គ្លេណាមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ក្នុងការស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិច រួចបំលែងជាសារធាតុហ្គុយស៊ីដនិងឧស្ម័នអុកស៊ីសែន។ ហេតុនេះគេជឿថា វាអាចមានប្រយោជន៍ក្នុងការទប់ស្កាត់កំណើនកំដៅផែនដី តាមរយៈការជួយកាត់បន្ថយបរិមាណឧស្ម័នកាបូនិចនៅក្នុងបរិយាកាស។

កោសិកាយូហ្គេណាគ្មានភ្នាសកោសិកាដូចរុក្ខជាតិទេ។ ហេតុនេះ វាផ្ដល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការ អោយអ្នកបរិភោគវាស្រូបយកជីវជាតិបានល្អជាងបន្លែនិងផ្លែឈើ។ យូហ្គេណានឹងក្លាយជាវត្ថុធាតុដើមដែលមានប្រូតេអ៊ីននិងសារធាតុចិញ្ចឹមខ្ពស់ សំរាប់ប្រើប្រាស់ផលិតជាចំណីសំរាប់ត្រី សត្វពាហនៈ និងអាហារមុខងារ (អាហារដែលជួយសំរួលប្រព័ន្ធគ្រឿងក្នុងដូចជា ប្រព័ន្ធទឹករងៃ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ប្រព័ន្ធប្រសាទ អ័រម៉ូន ប្រព័ន្ធរបត់ឈាមជាដើម)ផងដែរ។

២. លក្ខណៈសំខាន់ៗរបស់យូហ្គេណា

អាចធ្វើរស្មីសំយោគ។ លទ្ធភាពផលិតជីវជាតិលើសស្រូវ៨០ដង។
អាចរស់នៅនិងលូតលាស់ក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមានឧស្ម័នកាបូនិចកំហាប់ស្មើនឹង១០០០ដងនៃខ្យល់។
អាចស្រូបបំបាត់ឧស្ម័នកាបូនិចលើសព្រៃឈើតំបន់ត្រូពិច១០ដង។
គ្មានភ្នាសកោសិកា។
មានផ្ទុកស្ទើរគ្រប់សារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់សំរាប់មនុស្ស។
ឃើញមានរស់នៅតាមវាលស្រែនិងទឹកសាបស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង។
បំរើបំរាស់៖ ចំណីសត្វ សាប់ភ្លីមិន ជីវៈឥន្ធនៈ …ល

៣. ប្រវត្តិបន្តិចបន្តួច

យូហ្គ្លេណាត្រូវបានរកឃើញដំបូង ដោយជីវវិទូហុល្លង់ឈ្មោះ អង់តូនី ហ្វាន់ លើវិនហ៊ុក (Antoni van Leeuwenhoek) នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៦៦០។ លើវិនហ៊ុកជាបុគ្គលម្នាក់ដែលបានរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍មីក្រូទស្សន៍។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ គីមីវិទូអាមេរិចឈ្មោះ ម៉ែលវីន ខាល់វីន (Melvin Calvin) បានប្រើយូហ្គ្លេណាក្នុងការពិសោធន៍រស្មីសំយោគ និងបានរកឃើញវដ្ដខាល់វីន-វិនសុន (ប្រតិកម្មបញ្ជាប់កាបូនតាមរយៈរស្មីសំយោគ)។ ម៉ែលវីន ខាល់វីន បានទទួលរង្វាន់ណូបែលគីមីវិទ្យានៅឆ្នាំ១៩៦១ ដោយសារស្នាដៃនេះ។

ចូលដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ស្ថាប័នណាសា បានចាប់អារម្មណ៍លើយូហ្គ្លេណា ហើយបានជំរុញអោយមានការស្រាវជ្រាវបន្ថែម ក្រោមក្របខ័ណ្ឌការស្រាវជ្រាវអវកាស។ គេមានបំណងប្រើយូហ្គ្លេណាក្នុងការបំលែងឧស្ម័នកាបូនិចដែលបញ្ចេញពីដង្ហើមអវកាសយានិកនិងចំហេះឥន្ធនៈ អោយក្លាយជាអុកស៊ីសែនវិញ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ គេបានធ្វើការស្រាវជ្រាវប្រើប្រាស់យូហ្គ្លេណាក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ ឱសថសាស្ត្រ ផងដែរ។

បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន កំពុងពិសោធន៍លើវិធីប្រើប្រាស់យូហ្គ្លេណាដ៏ទៅទៀត ដូចជា ការកែច្នៃជាចំណីសត្វ ការផលិតជាជីវឥន្ធនៈ (វត្ថុធាតុដើមជំនួសពោត) និង ការធ្វើជាអាងចំរោះឧស្ម័នកាបូនិចដែលបញ្ចេញដោយរោងចក្រអគ្គីសនីផងដែរ៕

បំរើបំរាស់យូហ្គ្លេណា

យល់ដឹងបន្ថែម៖ http://www.euglena.jp/english/

Tagged: បច្ចេកវិទ្យា, បរិស្ថាន

អេក្រង់ពាក់នឹងក្បាលដែលបញ្ចាំងរូបភាពដោយផ្ទាល់ទៅលើរ៉េទីន

គីមស៊្រុន — Thu, 16 Sep 2010 16:20:30 +0000

១៥ កញ្ញា ២០១០

នៅក្នុងពិពណ៌ Brother World Japan 2010 ក្រុមហ៊ុន Brother Industries បានបង្ហាញនូវឧបករណ៍ AiRScouter ដែលជាអេក្រង់ថ្លា ពាក់ជាប់នឹងក្បាល និងបញ្ចាំងរូបភាពដោយផ្ទាល់ទៅលើ*រ៉េទីន*។

អេក្រង់នេះប្រើប្រាស់«*ផលសំណល់រូបភាព*» ដោយផ្សាយពន្លឺដែលមានអាំងតង់ស៊ីតេល្មមមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ភ្នែក និងដោយផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងពន្លឺដោយល្បឿនលឿន។ រូបភាពដែលត្រូវបានបាញ់បញ្ចាំងទៅលើរ៉េទីន ត្រូវចាប់ដោយចក្ខុវិញ្ញាណ ដែលធ្វើអោយរូបភាពនោះហាក់ដូចជានៅអណ្ដែតនៅពីមុខភ្នែករបស់យើង។

«ខ្ញុំឆ្ងល់ថា នៅពេលដែលគេលឺពាក្យ«អេក្រង់ថ្លាមើលធ្លុះ» តើគេគិតពីអេក្រង់ប្រភេទណា? អេក្រង់នេះផ្ដល់នូវគំហើញដ៏អាថ៌កំបាំង ដែលផ្ទាំងថ្លាទំហំ១៦អ៊ីញអណ្ដែតចេញនៅចំងាយ១ម៉ែត្រពីមុខភ្នែកយើង ហើយយើងនៅតែអាចមើលឃើញទេសភាពដែលស្ថិតនៅខាងក្រោយអេក្រង់នោះផងដែរ។»

«ជាបឋម យើងខ្ញុំសង្ឃឹមថាអេក្រង់នេះនឹងត្រូវបានគេប្រើប្រាស់នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម។ ដោយប្រើ AirScouter គេអាចមើល*សៀវភៅណែនាំ*ជាដើម នៅពេលកំពុងធ្វើការនៅនឹងកន្លែង។ ផលប្រយោជន៍ដែលយើងចំណេញបានពីនេះ គឺគេអាចកាត់បន្ថយពេលវេលាក្នុងការប្ដូរទីកន្លែងចុះឡើង។ ហើយគេក៏អាចភ្ជាប់កាមេរ៉ា សំរាប់ថតរូបភាពនៅកន្លែងកំពុងធ្វើការហើយផ្ញើទៅកាន់ការិយាល័យកណ្ដាល។ ធ្វើបែបនេះ គេអាចធ្វើការជាក្រុម ដោយទទួលបញ្ជាពីអ្នកជំនាញការនៅការិយាល័យកណ្ដាលបាន។»

«ក្រៅពីបំរើបំរាស់នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម អេក្រង់នេះក៏អាចប្រើក្នុង*បច្ចេកវិទ្យាAR*ផងដែរ ដោយច្របាច់ពិភពពិតនិងពិភពប្រឌិតបញ្ចូលគ្នា។ នាពេលអនាគត គេក៏អាចភ្ជាប់ស្មាតហ្វូនទៅAiRScouter ដើម្បីអោយគេអាចមើលឃើញរូបភាពលើអេក្រង់*ស្មាតហ្វូន* នៅនឹងអេក្រង់របស់ AiRScouter នេះផងដែរ។»

«ជំហ៊ានដំបូង យើងមានបំណងដាក់លក់អេក្រង់នេះក្នុងបំរើរំរាស់ឧស្សាហកម្មនៅជប៉ុនជាមុនសិន។ ជំហ៊ានបន្ទាប់ យើងមានចំណងនាំយកផលិតផលនេះទៅដាក់លក់លើទីផ្សារអន្តរជាតិផងដែរ។»

——————————————————————————————————

យោង៖ http://www.diginfo.tv/2010/09/15/10-0184-r-en.php

ស្វែងយល់បន្ថែម៖ http://www.brother.com/en/news/2010/airscouter/index.htm

——————————————————————————————————

ពន្យល់ពាក្យ៖

រ៉េទីន៖ (Retina) ជាបន្ទះកោសិកាចុក្ខុវិញ្ញាណ ដែលស្ថិតនៅផ្ទៃខាងក្នុងរបស់គ្រាប់ភ្នែក។ ពន្លឺរូបភាពដែលចាំងចូលទៅក្នុងភ្នែក ទៅប៉ះជាមួយរ៉េទីន បង្កើតជាសញ្ញាបញ្ជូនទៅខួរក្បាល ហើយខួរក្បាលជាអ្នកបកប្រែសញ្ញានេះ។
ផលសំណល់រូបភាព៖ (Persistence of vision effect) ជាបាតុភូតដែលរូបភាពដែលចាំងចូលទៅក្នុងរ៉េទីននៅជាប់នៅទីនោះរយៈពេលប្រហែល០,០៤វិនាទី ទោះជាវត្ថុពិតរបស់រូបភាពនោះចេញបាត់ពីមុខយើងក៏ដោយ។
សៀវភៅណែនាំ៖ (Manual) សៀវភៅណែនាំពីរបៀបប្រើប្រាស់ បែបបទការងារ បែបបទពេលជួបបញ្ហា ជាដើម។
បច្ចេកវិទ្យាAR៖ (AR Technology) បច្ចេកវិទ្យាដែលជួយអោយគេមើលឃើញពិភពពិតនឹងពិភពប្រឌិតលាយបញ្ចូលគ្នា។
ស្មាតហ្វូន៖ (Smart phone) ទូរស័ព្ទដៃដែលមានបញ្ចូលមុខងារនិងបណ្ដាញទូរគមនាគមន៍ទំនើបៗ លើសពីទូរស័ព្ទដៃធម្មតា។ ឧ៖ Nokia N900, Sony Ericsson XPERIA, iPhone 4, Toshiba TG01 ជាដើម។

Tagged: បច្ចេកវិទ្យា

ខ្សេនីយ៉ា ស៊ីម៉ូណូវ៉ា ៖ អ្នកគំនូរខ្សាច់

គីមស៊្រុន — Wed, 08 Sep 2010 08:08:21 +0000

ខ្សេនីយ៉ា ស៊ីម៉ូណូវ៉ា (Ксенія Симонова) កើតនៅថ្ងៃទី២២ មេសា ១៩៨៥។ នាងជាអ្នកគូរគំនូរសញ្ជាតិអ៊ុយក្រែន។ លក្ខណៈពិសេសរបស់គំនូររបស់នាងគឺ ការប្រើខ្សាច់ក្នុងការគូររូបដូចពិត និង ទេពកោសល្យក្នុងការគូររូបជាច្រើនផ្ទាំងបន្តបន្ទាប់គ្នា បង្កើតជាខ្សែរឿងមួយដែលធ្វើអោយអ្នកទស្សនារំជួលចិត្ត។

ស៊ីម៉ូណូវ៉ា បានចាប់ផ្ដើមគូរគំនូរខ្សាច់ បន្ទាប់ពីមុខជំនួញរបស់នាងរលំ ដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ២០០៨។ នាងបានវឹកហាត់គូរគំនូរបែបនេះមិនដល់មួយឆ្នាំផង នាងក៏បានជាប់ជាជើងឯកឆ្នាំ២០០៩ក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍អ៊ុយក្រែន Ukraine’s Got Talent។
ស្នាដៃដែលធ្វើអោយនាងជាប់ជាជើងឯក ជាខ្សែជីវចល រ៉ាយរ៉ាប់អំពីជំវិតដ៏ជូរចត់នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនចំនួន១ភាគ៤ បានបាត់បង់ជីវិត ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

ស៊ីម៉ូណូវ៉ា បានឈ្នះបានប្រាក់ប្រហែល ១២,៥ ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិច ក្នុងកម្មវិធីនេះ។ ឈ្មោះរបស់នាងក៏ចាប់ផ្ដើមល្បីទូទាំងពិភពលោក ហើយវីដេអូរបស់នាងដែលគេអាប់ឡូដដាក់យូធ្យូប បានទទួលកាលចូលមើលជាង១៥លានដង។

ខាងក្រោមនេះជាស្នាដៃខ្លះៗរបស់ស៊ីម៉ូណូវ៉ា។

«យើងនៅក្បែរជានិច្ច»

តើមានប៉ុន្មានអ្នកដែលអាចទប់ទឹកភ្នែកបាន ពេលមើលមកដល់ទីនេះ?

Tagged: សិល្បៈ

ឧបករណ៍ផលិតភ្លើងខ្នាតតូចដើរដោយលំញ័រ

គីមស៊្រុន — Sun, 08 Aug 2010 12:59:16 +0000

៥ សីហា ២០១០

នៅក្នុងពិពណ៌បច្ចេកវិទ្យាឈានមុខ២០១០ (Techno Frontier 2010) *ក្រុមហ៊ុងអូមរ៉ន* (Omron) បានដាក់បង្ហាញនូវឧបករណ៍ខ្នាតតូចដែលមានលទ្ធភាពផលិតភ្លើងអគ្គីសនីពីថាមពលលំញ័រ។ គេអាចប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេះក្នុងការបំលែងថាមពលលំញ័របានពីគ្រឿងម៉ាស៊ីនក្នុងរោងចក្រ រថយន្ត ស្ពាន ជាដើម បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ គេក៏អាចផ្គួបផ្សំឧបករណ៍នេះជាមួយ*សិនស័រ*និងគ្រឿងទូរគមនាគមន៍ឥតខ្សែ ដើម្បីផ្ញើពត៌មានដែលសិនស័រចាប់បាន ដោយមិនបាច់ប្រែខ្សែនិងថ្មពិលអ្វីឡើយ។

«ប្រព័ន្ធនេះប្រើប្រាស់*សារធាតុអេឡិចត្រិត* ដែលអាចផលិតភ្លើងដោយបំរែបំរួលទំហំដែនអេឡិចត្រូស្តាទិច។ ចំពោះចលនាលំញ័រដែលមានហ្វ្រេកង់៣០*អ៊ែក្ស* គេអាចផលិតភ្លើងបាន១០០មីក្រូវ៉ាត់។ សំទុះអប្បបរមាដែលអនុញ្ញាតអោយផលិតភ្លើងបាន គឺស្មើនឹង *០,១៥G* ហេតុនេះឧបរករណ៍នេះអាចផលិតភ្លើងបាន ទោះជាវាមើលទៅដូចជាមិនសូវមានចលនាក៏ដោយ។»

ឧបរកណ៍មានទំហំតូច និងទំងន់ស្រាលជាង៤ក្រាម ដែលអាចអនុញ្ញាតអោយគេផ្សាភ្ជាប់វាទៅនឹងបន្ទះសៀគ្វីធម្មតាបានដូចគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចដ៏ទៃទៀតដែរ។ គុណសម្បត្តិមួយទៀតគឺថា លំញ័រមិនបណ្ដាលអោយមាន*កុងត្រាំង*នៅផ្នែកផលិតភ្លើងទេ ហេតុនេះចំពោះលំញ័រជាប់គ្នាច្រើនដងក្ដី ក៏ទិន្នផលក្នុងការផលិតភ្លើងមិនចុះខ្សោយដែរ។ គេបានសំរេចជោគជ័យរួចហើយ ក្នុងការប្រើវាក្នុងម៉ូឌុលសិនស័រឥតខ្សែ។

«មានការពិភាក្សាគ្នាក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេះក្នុងការរកមើលដំនើរការមិនប្រក្រតីរបស់ម៉ូទ័រ និងភាពទ្រុឌទ្រោមរបស់ផ្លូវហាយវេយរួចហើយ ហេតុនេះយើងខ្ញុំក៏កំពុងប្រើប្រាស់សាកល្បងក្នុងបំរើបំរាស់បែបនេះផងដែរ។»

«បច្ចុប្បន្ន យើងខ្ញុំកំពុងធ្វើការអភិវឌ្ឈន៍ឧបករណ៍ ហើយយើងខ្ញុំមានគំរោងនឹងដាក់លក់នៅឆ្នាំ២០១២។ ចាប់ពីពេលនេះទៅ យើងខ្ញុំនឹងធ្វើតេស្តវាស់កំរិតធន់ និងពិនិត្យថាតើវាអាចប្រើប្រាស់បានយូរប៉ុនណា។ បន្ទាប់មក យើងខ្ញុំនឹងធ្វើការផលិតក្នុងបរិមាណច្រើន ដើម្បីដាក់លក់ជាផលិតផលពាណិជ្ជកម្ម។»

——————————————————————————-

យោង៖ http://www.diginfo.tv/2010/08/05/10-0134-r-en.php

——————————————————————————-

ពន្យល់ពាក្យ

ក្រុមហ៊ុនអូមរ៉ន ៖ (Omron Corporation) ជាក្រុមហ៊ុនផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចដ៏ធំមួយរបស់ជប៉ុន។
សិនស័រ ៖ (Sensor)គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចដែលមានញាណចាប់យកពត៌មានពិសេសណាមួយ ដូចជាកំដៅ សំលេង លំញ័រ ពន្លឺ ល្បឿនជាដើម ហើយបំលែងជាស៊ីញ៉ាល់អគ្គីសនី។
សារធាតុអេឡិចត្រិត ៖ (Electret material)ខុសពីមេដែកដែលបញ្ចេញដែនម៉ាញេទិច អេឡិចត្រិតជាសារធាតុដែលបញ្ចេញដែនអគ្គីសនី ស្ទើរអចិន្ត្រៃយ៍។
អ៊ែក្ស ៖ (Hertz) ជាចំនួនលំយោង ឬ ចលនាខួបក្នុងមួយវិនាទី។
០,១៥G ៖ ១G ជាសំទុះទំនាញផែនដីស្មើនឹង ៩,៨១ ម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទីការ៉េ។ ដូច្នេះ ០,១៥G = ១,៤៧១៥ ម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទីការ៉េ។
កុងត្រាំង ៖ (Stress) ជាពាក្យប្រើក្នុងវិស្វកម្មមេកានិច។ កុងត្រាំងជា«សំពាធ»ក្នុងអង្គធាតុរឹង។ កុងត្រាំងស្មើនឹងកំលាំងក្នុងមួយឯកតាក្រលាផ្ទៃ។ កុងត្រាំងមានខ្នាតគិតជាប៉ាស្កាល់ (Pa) ដូចសំពាធដែរ។

Tagged: បច្ចេកវិទ្យា

បណ្ណាល័យក្រៅសាលា

កម្ពុជាក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិនិយោគជប៉ុន

ស្ទីវ ចប៖ សុន្ទរកថាដែលគួរចងចាំ

ដាំរុក្ខជាតិមិនបាច់ប្រើដី

ក្រដាស់អេឡិចត្រូនិចអ៊ែរ៉ូប៊ីរបស់ក្រុមហ៊ុនប៊្រីជស្តូន

Lingoes ៖ វចនានុក្រមទាន់ចិត្ត

ដំណឹងស្ដីពីការប្រកួតសរសេរតែងសេចក្ដី

CSAJ Essay Contest 2011

យូហ្គ្លេណា ៖ ភាវរស់សង្គ្រោះពិភពលោក?

១. តើយូហ្គ្លេណាជាអ្វី?

២. លក្ខណៈសំខាន់ៗរបស់យូហ្គេណា

៣. ប្រវត្តិបន្តិចបន្តួច

អេក្រង់ពាក់នឹងក្បាលដែលបញ្ចាំងរូបភាពដោយផ្ទាល់​ទៅលើរ៉េទីន

ខ្សេនីយ៉ា ស៊ីម៉ូណូវ៉ា​​ ៖ អ្នកគំនូរខ្សាច់

ឧបករណ៍ផលិតភ្លើងខ្នាតតូចដើរដោយលំញ័រ

អេក្រង់ពាក់នឹងក្បាលដែលបញ្ចាំងរូបភាពដោយផ្ទាល់ទៅលើរ៉េទីន

ខ្សេនីយ៉ា ស៊ីម៉ូណូវ៉ា ៖ អ្នកគំនូរខ្សាច់